Door Mark Kotterink, directeur Nederlands Kleurinstituut (SNKI) · Gepubliceerd 21 oktober 2026 · Bijgewerkt 21 oktober 2026
Lichtreflectiewaarde (LRV) uitgelegd voor architecten
LRV is het deel van het zichtbare licht dat een oppervlak terugkaatst, van 0 (zwart) tot 100 (volledig wit). Witte verf ligt meestal boven 80.
De lichtreflectiewaarde, afgekort LRV, zegt hoeveel licht een oppervlak terugkaatst. Voor architecten is het een praktisch getal. Het bepaalt het contrast voor slechtzienden, hoe licht een ruimte wordt en hoeveel kunstlicht u nodig heeft.
Wat is LRV?
LRV staat voor light reflectance value. Het getal geeft aan welk deel van het zichtbare licht een oppervlak terugkaatst, gewogen naar de gevoeligheid van het oog. De schaal loopt van 0 (alle licht geabsorbeerd) tot 100 (alle licht teruggekaatst). In de praktijk haalt geen materiaal die uitersten: zwart ligt altijd boven 0 en wit nooit op 100. Witte verf ligt meestal boven 80, diep zwart onder 10.
Technisch is LRV de Y-waarde uit het CIE-kleursysteem (XYZ). Meetrapporten volgens de Britse meetnorm BS 8493 gebruiken daarvoor lichtsoort D65 en de 10°-waarnemer, met de spiegelende glans meegemeten.
Waarom LRV telt
Bij gevels speelt nog iets. Een lichte gevel warmt in de zon minder op dan een donkere. LRV gaat alleen over zichtbaar licht; voor warmte telt ook het infrarood. Gebruik LRV daar dus als indicatie, niet als rekenwaarde.
Contrast: de vuistregel van 30 punten
Contrast in lichtheid drukt u uit als het verschil tussen twee LRV-waarden. In de Britse richtlijn BS 8300 geldt een verschil van minstens 30 punten tussen aangrenzende vlakken als voldoende visueel contrast. Een vloer met LRV 20 en een wand met LRV 55 verschillen 35 punten en voldoen daaraan.
Welke eis in uw project geldt, hangt af van de regelgeving en van de richtlijn die de opdrachtgever voorschrijft. Controleer dat vooraf; deze pagina vervangt geen norm.
LRV en de NCS-code
De NCS-code beschrijft hoe een kleur eruitziet: zwartheid (s), kleurigheid (c) en kleurtoon. LRV is een gemeten getal. Ze hangen samen, maar zijn niet hetzelfde.
- Binnen dezelfde kleurtoon en kleurigheid betekent meer zwartheid een lagere LRV. S 1000-N kaatst meer licht terug dan S 5000-N, en S 5000-N meer dan S 9000-N.
- Een hoge witheid, dus weinig zwartheid en weinig kleurigheid, betekent een hoge LRV. Witten liggen meestal boven 80.
- De kleurtoon telt ook. S 2050-Y en S 2050-B hebben dezelfde zwartheid en kleurigheid, maar de gele kleur kaatst veel meer licht terug dan de blauwe.
NCS kent ook een eigen maat voor lichtheid, de NCS-lichtheid (v). De NCS Lightness Meter toont die naast de Y-waarde, zodat u beide naast elkaar ziet.
Gebruik een tabel met LRV-waarden per kleurcode niet als bewijs voor een project. Verf, glansgraad en ondergrond veranderen de echte waarde. Vraag de fabrikant om de gemeten LRV van het product, of meet zelf.
Vuistregels voor het ontwerp
- 1Plafond het lichtstLichtnormen voor werkplekken, zoals EN 12464-1, geven aanbevolen reflectiebereiken voor de grote vlakken: het plafond het hoogst, de vloer het laagst. Kijk voor de getallen in de editie die voor uw project geldt.
- 2Contrast waar het teltZorg voor een duidelijk LRV-verschil bij deuren en kozijnen, trappen en trapneuzen, de aansluiting van wand en vloer, bedieningselementen en obstakels.
- 3Niet alles even lichtEen ruimte waarin alles even licht is, is voor slechtzienden moeilijk te lezen. Een donkerdere vloer of plint geeft houvast.
- 4Denk aan glansGlanzende vlakken spiegelen lampen en ramen. Die reflecties kunnen het contrast tenietdoen. Matte afwerkingen zijn rustiger.
- 5Leg het vastNoteer in het bestek per vlak de NCS-code, de glansgraad en de vereiste LRV of het vereiste LRV-verschil.
Zo meet u LRV
LRV meet u met een kleurmeter of spectrofotometer die de Y-waarde geeft, of die L* geeft onder D65 met de 10°-waarnemer. Uit L* rekent u de Y-waarde zelf uit:
De NCS Colourpin PRO meet volgens NCS met een bolgeometrie (d/0) inclusief spiegelende glans en geeft Lab-waarden onder D65 met de 10°-waarnemer. Dat sluit aan bij de manier waarop LRV wordt gemeten. Voor een officiële opgave, bijvoorbeeld bij een aanbesteding, vraagt u een meetrapport volgens de voorgeschreven methode.
Wilt u snel inschatten zonder elektronica? De NCS Lightness Meter is een kaart met 18 grijze stalen met ronde kijkgaten. U zoekt het grijs dat even licht oogt als het oppervlak en leest de bijbehorende NCS-lichtheid en Y-waarde af.
Veelgestelde vragen
Wat is een goede LRV voor een wand?
Dat hangt af van de functie. Lichte wanden kaatsen meer licht terug en maken een ruimte helderder; witten liggen meestal boven 80. Belangrijker dan de waarde zelf is vaak het verschil met vloer, deuren en plafond. Als vuistregel geldt minstens 30 punten verschil.
Is LRV hetzelfde als de NCS-zwartheid?
Nee. Zwartheid beschrijft hoe zwart een kleur oogt; LRV is gemeten teruggekaatst licht. Binnen één kleurtoon en kleurigheid daalt de LRV als de zwartheid stijgt. Maar S 2050-Y en S 2050-B, met dezelfde nuance, hebben een heel verschillende LRV: geel kaatst veel meer licht terug dan blauw.
Kan ik LRV berekenen uit L*a*b*?
Ja, uit L* alleen. De formule is Y = 100 × ((L* + 16) / 116)³, geldig voor L* boven 8. Gebruik L* gemeten onder D65 met de 10°-waarnemer en met de glans meegemeten. Voor een officiële opgave vraagt u een meetrapport.
Waarom staat hier geen LRV-tabel per NCS-kleur?
Omdat een tabelwaarde weinig zegt over uw project: verf, glansgraad en ondergrond veranderen de echte waarde. Vraag de producent om de gemeten LRV van het product of meet het uitgevoerde vlak. Een kleurmeter of de NCS Lightness Meter helpt daarbij.
Geldt de 30-puntenregel ook in Nederland?
De regel komt uit Britse richtlijnen, zoals BS 8300. Hij is een bruikbare vuistregel, maar welke eis in uw project geldt, hangt af van de regelgeving en van de richtlijn die de opdrachtgever hanteert. Controleer dat altijd vooraf.
Mark Kotterink, directeur SNKI. Kleurexpert, docent en onderzoeker met 35 jaar ervaring in kleurtechniek en kleurtoepassing.